काठमाडौं, १७ माघसरकारले सबैका लागि शिक्षा अभियान चलाइरहेको वेला एक वर्षमा करिब साढे चार लाख विद्यार्थीले बीचैमा पढाइ छाडेका छन् । सरकारले शैक्षिक सत्रको सुरुमा भर्ना अभियान चलाएर विद्यालयसम्म ल्याए पनि विद्यार्थीको पढाइ नियमित गराउने कुनै कार्यक्रम छैन ।
शिक्षा विभागले तयार पारेको सन् ०१०/११ को तथ्यांकमा चार लाख ६४ हजार एक सय ४८ जनाले बीचमै पढाइ छाडेको उल्लेख छ । सरकारले शिक्षामा गरेको लगानीको ६० प्रतिशत विद्यालय तहमै खर्च हुने गरेको छ ।
विभागको तथ्यांकअनुसार बीचैमा पढाइ छाड्नेहरू सबैभन्दा बढी कक्षा एकका छन् । कक्षा एकमा मात्र एक लाख २१ हजार आठ सय ३२ विद्यार्थीले बीचमै पढाइ छाडेका छन् । त्यस्तै, कक्षा दसमा ११.१ प्रतिशत अर्थात् ४० हजार पाँच सय ६६ विद्यार्थीले पढाइ छाडेका छन् ।
कक्षा दुईमा ५२ हजार १८, तीनमा ३९ हजार ६ सय ९२, चारमा तीस हजार नौ सय एक र पाँचमा ४८ हजार ८८ जनाले पढाइ छाडेका छन् । प्रावि तहमा पढाइ छाड्नेको प्रतिशत ६ छ ।
कक्षा ६ मा ३४ हजार पाँच सय ५८, सातमा ३१ हजार पाँच सय ७९, आठमा ३६ हजार ६ सय ६३, नौमा २८ हजार दुई सय ७१ र दसमा ४० हजार पाँच सय ६६ जनाले बीचमै पढाइ छाडेको तथ्यांकमा देखाइएको छ ।
शिक्षा विभागका अनुसार बीचैमा पढाइ छाड्ने विद्यार्थीमा सबैभन्दा बढी मनाङ, मुस्ताङ, जुम्ला, खोटाङ,बझाङ, मुगु, डोल्पा, रसुवा, सोलुखुम्बु, हुम्ला, सिन्धुपाल्चोक, नुवाकोट, ताप्लेजुङ,
तेह्रथुम र पर्वतका छन् । यी जिल्लामा नौ प्रतिशतसम्मले बीचैमा पढाइ छाडेका छन् ।
पढाइ छाड्नेमा सबैभन्दा कम भने काठमाडौं, झापा, चितवन, बर्दिया, कास्की, दार्चुला, मोरङ, सुर्खेत, बाँके र दाङका विद्यार्थी छन् ।
यसैगरी, बीचमा पढाइ छाड्नेमध्ये छात्र बढी छन् । छात्राको प्रतिशत ५.९ छ भने छात्रको प्रतिशत ६.१ रहेको छ ।
विभागका अनुसन्धान तथा तथ्यांक शाखाका उपसचिव शंकर थापाले छात्रा लक्षित उत्प्रेरणा कार्यक्रम धेरै भएकाले बीचमा पढाइ छाड्ने छात्राको प्रतिशत कम भएको हुन सक्ने बताए । उनले भने, 'छात्रको ड्रपआउट किन धेरै छ भनेर अनुसन्धान त भएको छैन, तर प्रावि तहमा छात्रालाई छात्रवृत्तिदेखि धेरै सुविधा भएकाले धेरैले नियमित पढेका हुन सक्छन् ।'
शिक्षा विभागका निर्देशक डिल्लीराम रिमालले 'ड्रपआउट' हुनुको विभिन्न कारण रहेको बताए । उनले कतै पारिवारिक, कतै महिला शिक्षक नभएको, कतै भौतिक सुविधा नभएकोलगायत कारणले विद्यार्थीले बीचमै पढाइ छाड्ने गरेको बताए ।
शिक्षविद् प्रा.डा. विद्यानाथ कोइरालाले बीचैमा पढाइ छाड्ने विद्यार्थीको संख्या कम गर्न शिक्षकको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहने बताए । 'बच्चा विद्यालय आएन भने शिक्षकलेअभिभावकसँग छलफल गर्न सक्छ, आर्थिक अभाव रहेछ भने कसरी जुटाउन सकिन्छ भनेर बाटो देखाउन सक्छ,' कोइरालाले भने, 'शिक्षकबाट उम्केर गयो भने स्थानीय सरकार वा सरकारकै तलब खाएर बस्ने स्रोतव्यक्तिले जिम्मेवारी पूरा गर्नुुपर्छ ।'
source:-nayapatrika
Kantipur Fm 
0 commentaires