काठमाडौ, जेष्ठ १५ - नेपाललाई विश्वमा चिनाउने सर्वोच्च शिखर सगरमाथाले वाषिर्क करिब साढे दुई अर्बभन्दा बढी आम्दानी गर्ने गरेको छ । सगरमाथा आरोहण र यस क्षेत्रको पदयात्रामा पर्यटकले गर्ने खर्च तथा सरकारलाई बुझाउने रोयल्टीका आधारमा यो रकम निकालिएको हो ।
पर्यटन उद्योग महाशाखाका अनुसार यस वर्ष सगरमाथा आरोहणका लागि झन्डै १ सय ५० जना विदेशीले करिब १६ करोड ४४ लाख रुपैयाँ सलामी दस्तुर बुझाएर अनुमति लिएका छन् । आरोहणमा जाने व्यक्तिले औसत ३० हजार अमेरिकी डलर खर्च गर्ने आँकलन व्यवसायीको छ । यसअनुसार यी पर्वतारोहीले करिब ३२ करोड रुपैयाँ खर्च गरेका छन् ।
'पर्वतारोहीले आन्तरिक हवाई भाडा, होटल, भरिया र आवश्यक उपकरणमा करिब ३० हजार डलर खर्च गर्छन्,' पर्वतारोहण संघका पूर्वअध्यक्ष आङ्गछिरिङ्ग शेर्पाले भने । पर्वतारोहणका लागि वसन्त ऋतु उपयुक्त मानिन्छ । थोरै आरोही शरद ऋतुमा पनि आरोहणका लागि जाने गरेका छन् ।
संसारकै उत्कृष्ट गन्तव्य सगरमाथा क्षेत्रमा वाषिर्क करिब ३० हजार विदेशी पदयात्राका लागि निस्कन्छन् । ट्रेकिङ एजेन्सिज् एसोसिएसन अफ नेपाल -टान) का अनुसार एक पदयात्रीले औसत १ हजार डलर -करिब ७२ हजार रुपैयाँ) खर्च गर्छन् । यसअनुसार पदयात्रामार्फत करिब २ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ आर्जन हुने देखिन्छ । वर्षको ६ महिना सगरमाथा क्ष्ाेत्रमा पदयात्राको लागि उपयुक्त मानिन्छ ।
सगरमाथा आरोहणका लागि आउने पर्यटक संख्या बढाउने खालको नीति/नियम अभावमा यसबाट हुने आम्दानी बढ्न नसकेको शेर्पाले बताए । 'समन्वय अभावले पर्यटकमैत्री काम हुन सकेको छैन,' उनले भने, 'यस्तोमा अहिले भइरहेको आम्दानीलाई राम्रै मान्नुपर्छ ।' पर्यटन क्ष्ाेत्रबाट २०६५/६६ मा २७ अर्ब रुपैयाँ आर्जन भएको थियो ।
सगरमाथा आरोहण गर्ने एउटा टोलीबाट त्यसको व्यवस्थापन जिम्मा पाएको एजेन्सीले ५ हजार अमेरिकी डलर -तीन लाख ६० हजार रुपैयाँ) आम्दानी गर्छ । त्यस्तै सम्पर्क अधिकृतका लागि टोलीले छुट्टै दुई हजार डलर -एक लाख ४४ हजार रुपैयाँ) तिर्नुपर्छ । त्यसबाहेक आरोहणका क्रममा भरिया, खाना पकाउनेका लागि आरोहीले गर्ने खर्चका कारण सगरमाथाले धेरैलाई रोजगारी दिन भ्याएको छ ।
सगरमाथामा अझै बढी पर्यटक तान्न र अरू मौसममा पनि आरोहण टोली बढाउन सरकारले एकद्वार प्रणाली अपनाउनुपर्ने शेर्पाको भनाइ छ । 'पर्वतारोहणका लागि नीति नियम बनाउन पर्यटन, गृह र वनलगायतका मन्त्रालय धाउनुपर्छ,' उनले भने, 'यस्तोमा कुनै एकले मानेको कुरा अर्कोले मान्दैन । जसले गर्दा सहज बनाउन खोजिएका प्रक्रिया त्यसै छन् ।'
सन् १९५३ मा एडमन्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले पहिलोपटक सगरमाथा आरोहण गरेका थिए । तर व्यावसायिक रूपमा सरकारले सलामी दस्तुर लिएर अनुमति दिने प्रक्रिया भने सन् १९८० देखि सुरु भएको हो ।
यो मौसममा नेपाली र विदेशी गरी ३ सय आरोहीले सगमाथा चुचुरो टेकेको महाशाखाले जनाएको छ । जसमध्ये १ सय ३० विदेशीले आरोहण पूरा गरेका छन् । तर हालसम्मको तथ्यांकअनुसार सन् २००८ मा सगरमाथामा सबैभन्दा बढी आरोहण टोली पुगेका थिए । त्यतिबेला ३७ टोली -करिब २ सय ५० विदेशी) थिए ।
Kantipur Fm 
0 commentaires